اسلام و مرز جغرافیایی کشورها
219 بازدید
تاریخ ارائه : 4/13/2015 9:15:00 AM
موضوع: علوم سیاسی

بسم الله الرحمن الرحیم

اسلام و مرز جغرافیایی کشورها

مرز جغرافیایی

کشور های کنونی که به صورت دولت – ملت تبدیل شده‌اند هر یک به وسیله مرزی مشخص از یکدیگر تفکیک گردید و مرز جغرافیایی مجزایی دارند اما این سؤال پیش می‌آید که ملاک این مرز بندی‌ها چیست؟ آیا اسلام این مرز جغرافیایی کشورها را می‌پذیرد؟

اسلام مرزها تقسیمات جغرافیایی را محترم دانسته و آن را قبول دارد. اما آن را ملاک تقسیم بندی و تفاوت‌های ذاتی بین انسان‌ها نمی‌داند. برای بررسی این مطلب به دلایلی از قرآن کریم و روایات معصومین توجه بفرمایید.

دلایل قرانی:

أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ خَرَجُوا مِنْ دِیَارِهِمْ وَ هُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْیَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَی النَّاسِ وَ لٰکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لاَ یَشْکُرُونَ ﴿البقرة، 243﴾

آیا ندیدی جمعیتی را که از ترس مرگ، از خانه‌های خود فرار کردند؟ و آنان، هزارها نفر بودند (که به بهانه بیماری طاعون، از شرکت در میدان جهاد خودداری نمودند). خداوند به آن‌ها گفت: بمیرید! (و به همان بیماری، که آن را بهانه قرار داده بودند، مردند) سپس خدا آن‌ها را زنده کرد؛ (و ماجرای زندگی آن‌ها را درس عبرتی برای آیندگان قرار داد) خداوند نسبت به بندگان خود احسان می‌کند؛ ولی بیشتر مردم، شکر (او را) بجا نمی‌آورند.

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّی لاَ أُضِیعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْکُمْ مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَی بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِینَ هَاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیَارِهِمْ وَ أُوذُوا فِی سَبِیلِی وَ قَاتَلُوا وَ قُتِلُوا لَأُکَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَ لَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تحت‌ها الْأَنْهَارُ ثَوَاباً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ ﴿آل‌عمران، 195﴾

خداوند، درخواست آن‌ها را پذیرفت؛ (و فرمود:) من عمل هیچ عمل‌کننده‌ای از شما را، زن باشد یا مرد، ضایع نخواهم کرد؛ شما همنوعید، و از جنس یکدیگر! آن‌ها که در راه خدا هجرت کردند، و از خانه‌های خود بیرون رانده شدند و در راه من آزار دیدند، و جنگ کردند و کشته شدند، بیقین گناهانشان را می‌بخشم؛ و آن‌ها را در باغهای بهشتی، که از زیر درختانش نهرها جاری است، وارد می‌کنم. این پاداشی است از طرف خداوند؛ و بهترین پاداش‌ها نزد پروردگار است.

إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ هَاجَرُوا وَ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ الَّذِینَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولٰئِکَ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْضٍ وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ لَمْ یُهَاجِرُوا مَا لَکُمْ مِنْ وَلاَیَتِهِمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ حَتَّی یُهَاجِرُوا وَ إِنِ اسْتَنْصَرُوکُمْ فِی الدِّینِ فَعَلَیْکُمُ النَّصْرُ إِلاَّ عَلَی قَوْمٍ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَهُمْ مِیثَاقٌ وَ اللَّهُ به ما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ ﴿الأنفال، 72﴾

کسانی که ایمان آوردند و هجرت نمودند و با اموال و جانهای خود در راه خدا جهاد کردند، و آن‌ها که پناه دادند و یاری نمودند، آن‌ها یاران یکدیگرند؛ و آن‌ها که ایمان آوردند و مهاجرت نکردند، هیچ گونه ولایت [= دوستی و تعّهدی] در برابر آن‌ها ندارید تا هجرت کنند! و (تنها) اگر در (حفظ) دین (خود) از شما یاری طلبند، بر شماست که آن‌ها را یاری کنید، جز بر ضدّ گروهی که میان شما و آن‌ها، پیمان (ترک مخاصمه) است؛ و خداوند به آنچه عمل می‌کنید، بیناست!

در این آیات و آیات مشابه، قلمرو یک ملت و سرزمین محل سکونت یک امت، متعلق به خودشان محسوب شده است. این آیات، مفهوم عرفی وطن را به صراحت بیان می‌کند و جنگیدن برای دفاع از سرزمین خود را مجاز می‌داند.

دلایل روایی:

صاحب جواهر، روایتی را نقل کرده است که سلمان فارسی از پیامبر اسلام روایت نموده است: «رباط لیلة فی سبیل الله خیر من صیام شهر و قیامه، فان مات جری علیه عمله الذی کان یعمل، و اجری علیه رزقه و امن الفتان.»

روایت دیگر از فضالة بن عبیدة نقل شده است: «ان رسول الله (ص) قال: کل میت یختم علی عمله الا المرابط فی سبیل الله، فانه ینموله عمله الی یوم القیامه و یؤمن من فتان القبر»

ابن عباس از رسول خدا روایت کرده است: «سمعت رسول الله (ص) یقول عینان لا تمسهما النار: عین بکت من خشیة الله، و عین باتت تحرس فی سبیل الله.»

زراره و محمد بن مسلم از امام باقر و امام صادق نقل کرده‌اند که فرمودند:

«الرباط ثلاثة ایام و اکثره اربعون یوما، فاذا جاز ذلک فهو جهاد.»

صاحب جواهر در ابتدای کتاب جهاد، روایات متعددی را در خصوص فضیلت رباط و مرزداری بیان کرده است، که در مجموع، ثابت می‌کند که مرزهای جغرافیایی معتبر است و حفاظت و حراست از آن‌ها، بهترین ثواب را در پی دارد.

امام سجاد، در صحیفه‌ی سجادیه، نسبت به مرزداران اسلام، اظهار علاقه و محبت نموده در باره­ی آن‌ها دعا می‌کند:

«اللّهم صل علی محمد و آل محمد و حصّن ثغور المسلمین بعزّتک و اید حماتها بقوتک، واسبغ عطایا هم من جدتک، اللهم صل علی محمد و آل محمد، و کثر عدتهم، واشحذ اسلحتهم، و احرس حوزتهم .»

محقق: مهدی مهدوی اطهر

فهرست منابع و مآخذ:

1.ارجینی، حسین، صلح و منازعه در روابط خارجی، دولت اسلامی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1387

2. حلی،علی بن مطهر(علامه حلی)،تذکره الفقهاء،قم:المکتبه المرتضویه‌ لاحیاء آثار الجعفریه،ج 1.

3. خلیلیان،خلیل،حقوق بین الملل اسلامی،قم:دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

4. دفتر همکاری حوزه و دانشگاه،اسلام و حقوق بین الملل،تهران:سمت،ج 1.

5. شبان نیا، قاسم، آثار جهاد در روابط بین الملل، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1385

6. ضیایی بیگدلی،محمد رضا،اسلام و حقوق بین الملل،تهران:گنج دانش.

7. علامه طباطبائی،سید محمد حسین،المیزان فی تفسیر القران،قم:دار العلوم،ج4.

8. عمید زنجانی،عباسعلی،فقه سیاسی،تهران:نشر امیرکبیر،ج 3.

9. عمید زنجانی،عباسعلی اقامتگاه و آثار حقوقی آن از دیدگاه فقه اسلامی، تهران:دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

10. عمید زنجانی،عباسعلی(6631)،وطن،سرزمین و آثار حقوقی آن،تهران:دفتر نشر فرهنگ اسلامی

11. لنکرانی، محمد فاضل، القواعد الفقهیه،